Blog

Gọi vốn khi còn là sinh viên: nguồn vốn nào, bắt đầu từ đâu

· buildtolaunch

Bạn đang làm một sản phẩm hoặc có ý tưởng khởi nghiệp, và tự hỏi liệu sinh viên có gọi vốn được không, nên bắt đầu từ đâu. Bài này giải thích các nguồn vốn thực tế cho sinh viên Việt Nam, nhà đầu tư thường muốn thấy gì, và những việc nên làm trước khi nhắn cho bất kỳ ai. Đây là bài trong bản đồ khởi nghiệp cho sinh viên.

Trả lời nhanh

Sinh viên gọi vốn được, nhưng hiếm khi bắt đầu bằng quỹ đầu tư. Nguồn đầu tiên thường là giải thưởng cuộc thi, hỗ trợ từ trường và chương trình ươm tạo, không đòi cổ phần. Nhà đầu tư thường chỉ nghiêm túc khi bạn có bản mẫu chạy được, vài người dùng thật và một nhóm sáng lập rõ ràng. Hãy build trước, gọi vốn sau.

Gọi vốn gồm những nguồn nào?

"Gọi vốn" không chỉ là bán cổ phần cho quỹ. Với sinh viên, có năm nguồn, xếp từ nhẹ nhất đến nặng nhất.

NguồnCó mất cổ phần không?Hợp với giai đoạnĐiều thường được hỏi
Vốn tự có (tiết kiệm, làm thêm, tiền người thân)KhôngMới có ý tưởng, đang làm bản mẫuBạn có thể tự làm đến đâu mà chưa cần tiền?
Giải thưởng cuộc thi, tài trợKhôngCó ý tưởng hoặc bản mẫuHồ sơ, bản trình bày, đôi khi cần sản phẩm thử
Ươm tạo của trường, vườn ươmThường không (kiểm tra từng chương trình)Có bản mẫuThành viên đội, mục tiêu, kế hoạch vài tháng
Nhà đầu tư thiên thần (angel investor: cá nhân đầu tư tiền của mình vào startup rất sớm)CóCó bản mẫu và người dùng đầu tiênĐội nhóm, người dùng, vì sao là bạn
Quỹ đầu tư mạo hiểm (VC)CóĐã có người dùng và đà tăng trưởngSố liệu tăng trưởng, thị trường, pháp nhân

Có cổ phần nghĩa là gì? Khi bán một phần công ty để nhận tiền, phần của bạn và đồng sáng lập bị giảm đi. Giới startup gọi đó là pha loãng (dilution). Bán sớm khi công ty chưa có giá trị thường là bất lợi, nên với sinh viên, hai dòng đầu và dòng thứ ba trong bảng là chỗ nên bắt đầu.

Những nguồn có thật dành cho sinh viên (kiểm tra ngày 18/11/2026)

Các chương trình dưới đây đổi theo từng năm. Hãy đọc thể lệ mới nhất trước khi nộp.

  • Cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp (SV_STARTUP). Thể lệ lần thứ VIII (Quyết định 3344/QĐ-BGDĐT ngày 5/12/2025) cho biết giải thưởng gồm bằng khen của Bộ trưởng, tiền mặt và cơ hội đầu tư hoặc ươm tạo, tùy nhóm. Chi tiết xem bài chương trình hỗ trợ khởi nghiệp của nhà nước.
  • Chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035 (Quyết định 336/QĐ-TTg, ngày 25/2/2026). Một mục tiêu của chương trình là mỗi năm có ít nhất 40 dự án khởi nghiệp của người dạy và người học được đầu tư hoặc được kết nối vốn, và chương trình nhắc tới dịch vụ hỗ trợ, hạ tầng và vốn hạt giống. Đây là định hướng chính sách, không phải một khoản tiền bạn nộp đơn xin trực tiếp.
  • Cuộc thi RnD to Startup 2026 của Đại học Quốc gia Hà Nội. Có hai nhánh: nhánh Ý tưởng không đòi sản phẩm hoàn chỉnh, nhánh Dự án dành cho đội đã có bản mẫu hoặc kết quả thử. Từ giữa tháng 11 các đội vào vòng sau được cố vấn 1:1; xem thể lệ để biết cơ cấu giải thưởng.
  • UniVentures (BLOCK71 của NUS và Temasek Foundation). Dành cho startup của sinh viên, cựu sinh viên hoặc nhà nghiên cứu ở bốn trường Việt Nam. Mùa đầu có gần 1.500 hồ sơ từ hơn 80 trường đại học; 10 đội vào vòng cuối, và 2 đội được chọn sang chương trình ươm tạo tại BLOCK71 Singapore (kết quả công bố ngày 25/6/2026).
  • UEF iVentures LaunchPad 2026. Dành cho sinh viên Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM, gồm thử thách 48 giờ rồi ươm tạo 3 đến 6 tháng, kèm cổng kết nối đầu tư. Bài báo mô tả chương trình không nêu số tiền đầu tư.

Danh sách trường và trung tâm khác nằm ở bài trung tâm đổi mới sáng tạo của các trường đại học. Các giải thưởng tiền mặt khác có trong bài tài trợ, quỹ và giải thưởng tiền mặt cho dự án sinh viên.

Nhà đầu tư thường muốn thấy gì?

Mỗi nhà đầu tư có khẩu vị riêng, nhưng người xem hồ sơ sinh viên thường tìm cùng một nhóm tín hiệu:

  1. Một sản phẩm mở thử được. Một link chạy được thuyết phục hơn mười slide. Bạn có thể dựng bản đầu bằng các công cụ vibe coding, xem học vibe coding miễn phí.
  2. Người dùng thật. Dù chỉ vài chục bạn cùng trường dùng đều đặn, đó vẫn là bằng chứng. Bài product-market fit là gì chỉ cách đo.
  3. Một nhóm làm việc được với nhau. Nếu bạn đang một mình, xem tìm co-founder khi là sinh viên.
  4. Một lý do rõ vì sao bạn là người làm việc này. Bạn hiểu vấn đề vì chính bạn và bạn bè gặp nó hằng ngày.
  5. Kế hoạch dùng tiền. Tiền này mua được gì trong 6 tháng tới và đo bằng chỉ số nào?

6 bước chuẩn bị trước khi nhắn cho nhà đầu tư

  1. Làm bản mẫu và đưa cho ít nhất vài chục người dùng thử.
  2. Ghi lại ba con số bạn tự tin nhất (ví dụ: số người dùng, số người quay lại, số người sẵn lòng trả tiền).
  3. Thống nhất trong nhóm ai làm gì và ai giữ bao nhiêu phần, viết ra giấy.
  4. Chuẩn bị bản trình bày ngắn, xem mẫu pitch deck cho sinh viên.
  5. Tìm hiểu về pháp nhân. Nhà đầu tư thường cần một công ty để ký thỏa thuận, xem đăng ký kinh doanh cho startup sinh viên.
  6. Nhắn riêng từng người, kèm link sản phẩm, đề nghị một cuộc gọi 15 phút thay vì xin tiền ngay.

Sai lầm hay gặp

  • Hứa cổ phần miệng cho bạn bè hoặc người giúp đỡ. Về sau dễ thành tranh cãi. Hãy ghi rõ bằng văn bản.
  • Gọi vốn khi chưa có gì ngoài ý tưởng. Bạn dễ mất cổ phần mà vẫn không có sản phẩm.
  • Bỏ qua phần pháp lý. Thỏa thuận đầu tư và cổ phần liên quan đến pháp luật doanh nghiệp. Bài này chỉ cung cấp thông tin chung; hãy hỏi luật sư hoặc cố vấn của trường, vườn ươm trước khi ký.

Build cùng buildtolaunch

Trước khi gọi vốn, bạn cần có thứ để cho người ta xem. buildtolaunch là cộng đồng miễn phí cho sinh viên mọi ngành, không cần biết code để bắt đầu: có hơn 70 khóa học miễn phí tại thư viện khóa học, Space để build cùng AI teammate, và Launch League, bảng công khai để đăng sản phẩm của bạn (đặt lại mỗi thứ Hai). Danh sách cuộc thi và chương trình dành cho sinh viên có tại trang Cơ hội. Tạo hồ sơ miễn phí để bắt đầu.

Xem hướng dẫn đầy đủ: bản đồ khởi nghiệp cho sinh viên Việt Nam và Đông Nam Á.

Câu hỏi thường gặp

Sinh viên có gọi vốn được không?

Có, nhưng cách làm khác với startup đã có công ty. Phần lớn sinh viên nhận vốn đầu tiên từ giải thưởng cuộc thi, chương trình ươm tạo của trường hoặc vốn tự có, những nguồn không đòi cổ phần. Đầu tư mạo hiểm thường đến sau, khi bạn đã có sản phẩm và người dùng.

Cần làm gì trước khi gọi vốn?

Làm bản mẫu chạy được, cho người dùng thật thử, ghi lại vài con số trung thực và thống nhất cổ phần trong nhóm. Sau đó chuẩn bị một bản trình bày ngắn. Nhà đầu tư nhìn vào thứ bạn đã làm ra nhiều hơn lời hứa về thứ bạn sẽ làm.

Gọi vốn có bắt buộc phải có công ty không?

Giải thưởng và nhiều chương trình ươm tạo dành cho sinh viên không đòi bạn lập công ty trước. Còn nhà đầu tư, khi chuyển tiền đổi lấy cổ phần, thường cần một công ty để ký thỏa thuận. Quy định cụ thể phụ thuộc từng trường hợp, nên hãy hỏi luật sư hoặc cơ quan đăng ký kinh doanh.

Có nên nhận vốn khi chưa có người dùng?

Thường là chưa nên, nếu điều kiện là bán cổ phần. Khi chưa có người dùng, công ty được định giá thấp nên bạn phải nhường nhiều phần cho cùng một số tiền. Hãy dùng thời gian đó để làm bản mẫu và nói chuyện với người dùng, rồi mới gọi vốn.

Học không phải ngành IT có gọi vốn được không?

Được. Nhà đầu tư và các chương trình ươm tạo quan tâm đến vấn đề bạn giải quyết và bằng chứng có người cần, không phải ngành bạn học. Nhiều chương trình có nhóm lĩnh vực như giáo dục, tài chính, nông nghiệp hay tác động xã hội. Công cụ vibe coding cho phép bạn tự dựng bản đầu mà không cần viết code từ đầu.