Blog

Build in public là gì? Cách sinh viên xây dựng công khai để có người dùng đầu tiên

· buildtolaunch

Bạn đang làm một dự án nhưng chưa dám đăng gì vì "chưa đủ đẹp"? Bài này giải thích build in public là gì, vì sao sinh viên nên thử, đăng cái gì, đăng ở đâu và những lỗi thường gặp. Nằm trong hướng dẫn đầy đủ về cách ra mắt sản phẩm cho sinh viên (bản tiếng Anh).

Trả lời nhanh

Build in public (xây dựng công khai) là chia sẻ quá trình làm sản phẩm khi nó còn đang dở: bạn đang làm gì, gặp lỗi gì, học được gì, có bao nhiêu người dùng. Mục đích là có người theo dõi, góp ý và dùng thử sớm, thay vì làm kín rồi ra mắt khi không ai biết. Mỗi bài chỉ cần một ảnh chụp màn hình và một câu thật.

Build in public khác gì với quảng cáo sản phẩm?

Quảng cáo nói "sản phẩm của tôi tuyệt vời". Build in public nói "tuần này tôi làm cái này, hỏng chỗ này, các bạn thấy sao?". Người đọc không bị yêu cầu mua gì cả, họ được xem một người thật đang làm một thứ thật.

Quảng cáoBuild in public
Nội dungKết quả cuối cùngQuá trình, cả phần chưa xong
Giọng vănHoàn hảoThật, có cả sai sót
Điều bạn xinMua, đăng kýGóp ý, thử, chia sẻ
Khi nào đăngKhi xongTrong lúc làm

Vì sao sinh viên nên làm

  • Có người dùng đầu tiên trước khi ra mắt. Người theo dõi hành trình của bạn thường là những người đầu tiên bấm thử.
  • Có người góp ý sớm. Một bình luận "nút này khó thấy quá" ở tuần 2 rẻ hơn nhiều so với phát hiện ở tuần 8.
  • Có động lực giữ nhịp. Khi đã nói công khai "tuần này mình ra tính năng X", bạn có lý do để làm xong.
  • Có bằng chứng cho CV. Một chuỗi bài theo thời gian cho thấy bạn tự chọn vấn đề, làm và cải thiện được. Điều này khó diễn tả hết chỉ bằng một dòng trong CV.
  • Không cần là người nổi tiếng. Bạn không cần nhiều người theo dõi. Mười người đúng đối tượng có ích hơn một nghìn người không liên quan.

Đăng cái gì? 7 loại bài dễ viết

  1. Bắt đầu: "Mình đang làm [tên], một công cụ cho [ai] gặp [vấn đề]. Đây là bản đầu tiên."
  2. Ảnh chụp màn hình: Một màn hình thật, kể cả xấu, kèm một câu giải thích.
  3. Lỗi và cách sửa: "Kẹt phần đăng nhập hai ngày, đây là lỗi và cách mình xử lý." Loại bài này thường nhận được giúp đỡ nhất.
  4. Con số thật: "Tuần này có 14 người dùng thử, 3 người quay lại." Nhỏ cũng được, miễn là thật.
  5. Điều học được từ người dùng: "Mình tưởng họ cần A, hóa ra họ cần B."
  6. Trước và sau: Hai ảnh chụp, một câu nói điều gì đã đổi.
  7. Câu hỏi: "Nên đặt tên là X hay Y?" Hỏi một việc cụ thể dễ được trả lời hơn "mọi người thấy sao?".

Nếu chưa có gì để chụp, cũng chưa cần đăng. Build in public hiệu quả khi bạn có thứ để cho người khác xem, dù chỉ là một màn hình đơn giản.

Đăng ở đâu?

Chọn một hoặc hai nơi, nơi người dùng của bạn thật sự có mặt:

Lịch đăng cho 4 tuần đầu

TuầnBài đăng
1Giới thiệu dự án và vấn đề bạn muốn giải quyết
2Ảnh chụp bản đầu tiên, xin góp ý một việc cụ thể
3Một lỗi bạn gặp và cách sửa, hoặc điều học được từ người dùng thử
4Ra mắt bản có link, kèm con số thật của tuần

Mỗi tuần một đến hai bài là đủ. Quan trọng là đều đặn, không phải nhiều.

5 lỗi thường gặp

  • Chờ đến khi hoàn hảo mới đăng. Nhiều builder ngại đăng vì thấy mình chưa có gì đáng khoe. Bắt đầu bằng một ảnh thô và một câu thật.
  • Chỉ đăng một lần. Một bài không tạo ra người theo dõi. Cần chuỗi bài đều đặn.
  • Chỉ khoe thành tích. Bài về lỗi và sai lầm thường được tương tác nhiều hơn bài khoe.
  • Không trả lời bình luận. Mỗi bình luận là một người đang quan tâm. Trả lời trong một ngày.
  • Chia sẻ thứ không nên chia sẻ. Không đăng khóa API, thông tin cá nhân của người dùng hay ảnh tin nhắn của người khác khi chưa được phép.

Khi nào không nên build in public?

Không bắt buộc. Nếu dự án là bài tập có quy định bảo mật, nếu ý tưởng thuộc về công ty bạn đang làm, hoặc nếu bạn chưa thoải mái, bạn có thể chia sẻ muộn hơn hoặc chỉ chia sẻ phần không nhạy cảm. Có thể kiểm tra quy định của trường hoặc cuộc thi trước khi đăng.

Bắt đầu cùng buildtolaunch

buildtolaunch là cộng đồng miễn phí cho sinh viên mọi ngành, không cần biết code để bắt đầu. Bạn có thể học từ hơn 70 khóa học miễn phí, làm dự án trong Space cùng AI teammate, và đăng tiến độ lên Launch League mỗi tuần. Đăng ký tại đây rồi đăng bài đầu tiên của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Build in public là gì?

Là chia sẻ công khai quá trình làm một sản phẩm khi nó còn đang dở: việc đang làm, lỗi gặp phải, bài học và con số thật. Mục đích là nhận góp ý và người dùng sớm.

Build in public có phải đăng mỗi ngày không?

Không. Với sinh viên, một đến hai bài mỗi tuần là đủ. Đều đặn quan trọng hơn nhiều.

Mình chưa có gì để khoe thì sao?

Chờ đến khi có một thứ để cho xem, dù chỉ là một ảnh chụp màn hình. Trước đó, bạn có thể đăng về vấn đề bạn muốn giải quyết và hỏi người khác có gặp không.

Có sợ bị copy ý tưởng không?

Ý tưởng hiếm khi là thứ khó nhất. Việc thực hiện, hiểu người dùng và giữ nhịp mới là phần khó. Nếu dự án có phần thật sự nhạy cảm, bạn có thể không chia sẻ phần đó.

Build in public khác gì với đăng bài ra mắt sản phẩm?

Bài ra mắt chỉ có một lần. Build in public là chuỗi bài trong suốt quá trình làm, và bài ra mắt là một điểm trong chuỗi đó. Xem mẫu bài launch sản phẩm để viết bài ra mắt.

Muốn xem toàn bộ lộ trình từ sản phẩm có link đến người dùng thật? Đọc hướng dẫn đầy đủ về cách ra mắt sản phẩm cho sinh viên.